Poradnik dla miłośników koni

Zanim wyjedziesz na urlop pomyśl o swoim koniu. Jeśli Twój rumak stoi w pensjonacie, pamiętaj, aby o wyjeździe poinformować właściciela i osoby odpowiedzialne za opiekę nad Twoim koniem. Zostaw numer kontaktowy telefonu lub wyznacz osobę, która będzie mogła podjąć decyzje dotyczące Twojego konia. Bywa to nieocenione w nagłych wypadkach czy chorobie ulubieńca. Inna metodą może być pozostawianie odpowiednich dyspozycji, właściciel pensjonatu może otrzymać od Ciebie pewną kwotę pieniędzy na ewentualne pokrycie kosztów w razie zachorowania, czy zgubienia podkowy. Możesz także umówić się na telefony informacyjne. Pozwoli Ci to spokojnie cieszyć się urlopem.

Inaczej ma się sprawa w przypadku trzymania konia w przydomowej stajni. Powinieneś znaleźć godnego siebie zastępcę, którego darzysz zaufaniem w sprawach końskich. Dobrym posunięciem będzie pozostawienie takiej osobie namiarów telefonicznych na 2-3 weterynarzy i podkuwaczy. Dobrze jest też rozpisać w paszarni dawki żywieniowe dla poszczególnych zwierząt.

Oprócz zapewnienia opieki koniowi i zabezpieczenia go w razie nagłych wypadków warto zapewnić mu codzienną dawkę ruchu. Konieczne jest wypuszczanie go na wybieg, a w razie jego braku również wsiadanie. O tym pisaliśmy nieco wcześniej w temacie Gdy nie możesz wsiadać na swojego konia.

Z okazji nadchodzącego NOWEGO ROKU życzymy Wam wszystkiego co najlepsze, wielkiej pociechy z koni na których jeździcie i wielu sukcesów jeździeckich.

Dziś odpowiedź na jedno z pytań, które dostaliśmy od czytelników:

Wiem, że już niedługo dostanę konia, który stoi w boksie w derce i po jeździe trzeba również w nią go ubrać, ale nie wiem jak

Zakładanie derki nie jest trudną czynnością, wiele zależy od typu derki, jaki posiadamy.

Najlepiej złożyć derkę łącząc krótsze boki razem i potem jeszcze raz na pół. Trzeba unikać zarzucania dużej płachty na konia, mogłoby go to przestraszyć.

Złożoną derkę zakładamy w okolicach kłębu, a następnie spokojnie rozwijamy w stronę zadu.  W zależności od typu zapięć zaczynamy od zapięcia sprzączek na piersi, następnie pod ogonem, a jeśli mamy zapięcia pod brzuchem, to krzyżujemy je i także zapinamy. Czasami do derki mamy dołączony luźny pas elastyczny, zapinamy tak jak popręg, pamiętajmy jednak, aby nie ściskał konia mocno.

Inny typ derek zakłada się przez głowę (brak zapięć na piersi, tylko okrągły otwór na głowę) i ona powinna być przez ciebie wcześniej złożona dla wygody.

Ważna rzeczą szczególnie u koni derkowanych cały czas jest regularna kontrola stanu derki pod względem właściwego założenia, czystości i stanu zapięć. Konie bawiące się na wybiegu lubią zdejmować sobie derki i kantary. Warto więc rzucić okiem co jakiś czas na wybieg, czy wszystko jest ok.

Jeśli chodzi o to gdzie i jak kupić derkę, to najprościej zajrzeć do sklepów internetowych o tematyce jeździeckiej. Adresy niektórych z nich wyświetlają się po prawej stronie na pasku obok tekstu.

Zdjęcie: laila henriksen

Bezpieczeństwo jeźdźca zapewniają między innymi kask i kamizelka ochronna. Zarówno kaski jak i kamizelki powinny spełniać pewne minimalne normy bezpieczeństwa określone standardami, czy też atestami. Nie wszystkie produkty na rynku spełniają te standardy. W skrócie opiszę te, które powinny spełniać kaski i kamizelki ochronne.

Kask czy toczek

Jeszcze całkiem niedawno na ujeżdżalniach i arenach sportowych całej Polski królowały eleganckie toczki z gumk, którą zakładało się pod brodę (choć na ogół się jej nie zakładało). Takie toczki może wyglądały elegancko (czasem jeszcze można panie w podobnych toczkach spotkać w mieście), ale absolutnie nie spełniały zadania ochrony głowy. Najczęściej przy upadku spadały z głowy zanim głowa dotknęła ziemi, często też przesuwały się na czoło i niżej i przy upadku powodowały złamanie nosa. Jeśli już siedziały na głowie w czasie upadku, to przy uderzeniu uginały się tak mocno, że śrubka mocująca ozdobny koreczek na czubku wbijała się w głowę.

Obecnie stosuje się w jeździectwie zarówno rekreacyjnym jak i sportowym kaski ochronne. Niewiele już jest stajni, w których na półkach można spotkać stare toczki. Jakie zatem warunki powinien spełniać kask jeździecki, żeby w miarę bezpiecznie w nim się czuć? Przede wszystkim powinien spełniać normy bezpieczeństwa, które w chwili obecnej są następujące:

EN 1384:1997 (w zależności od kraju mogą to być również oznaczenia: DIN EN 1384:1997, PN EN 1384:1997, BS EN 1384:1997) - jest to norma europejska, którą musi spełniać kask, by został dopuszczony do użytku w sporcie jeździeckim (również w Polsce). Warto wspomnieć, że w tej normie zakazano używania ochraniacza podbródka. Kask musi mieć trzy- lub czteropunktowe mocowanie.

PAS 015:1994 - brytyjski standard. Starszy od europejskiego, lecz wprowadzający bardziej rygorystyczne normy dotyczące ochrony głowy. Dopuszczony do używania w sporcie jeździeckim.

PAS 015:1998 - brytyjski standard, który znosi różnice między poprzednim standardem a normą europejską. Wprowadza również testy stabilności mocowania kasku.

Inne normy, które zapewniają bezpieczeństwo:

ASTMF 1163-95 - amerykański standard
ASTM Snell E95 (SEI) - amerykański
SNZ 3838 1998 - Australia/Nowa Zelandia

Decydując się na zakup kasku należy się kierować przede wszystkim zgodnością z normami, gdyż one gwarantują ochronę przy upadku. Ważną sprawą jest dopasowanie kasku. Na nic będą wszelkie normy bezpieczeństwa, czy tytanowe wkładki, jeśli kask będzie za mały lub za duży. Każdy producent określa dokładnie, w jaki sposób należy kask dopasować, żeby spełniał swoją funkcję ochronną.

Po każdym poważniejszym uderzeniu należy kask wymienić na nowy. Wewnątrz skorupy mogą pod wpływem uderzenia powstać naprężenia, czy mikro uszkodzenia i kask taki nie będzie już chronić w sposób wystarczający.

Kamizelka ochronna

Kamizelka ochronna ma za zadanie chronić żebra i kręgosłup oraz ogólnie tułów przed stłuczeniami. Materiały z których produkowane są kamizelki są wciąż udoskonalane, a ich krój się również zmienia, tak aby jak najlepiej chronić jeźdźca w czasie upadku. Kamizelki są obowiązkowe tylko w konkurencji WKKW (w próbie terenowej i do juniora włącznie w próbie skoków). W pozostałych konkurencjach jeździeckich nie ma wymogu ubierania kamizelek ochronnych. Polski Związek Jeździecki zaleca stosowanie kamizelek. Moim zdaniem dla wszystkich zawodników do juniora włącznie w konkursach WKKW i skoków stosowanie kamizelek powinno być obowiązkowe.

Jakie normy powinna zatem spełniać kamizelka? Obowiązującą normą jest norma europejska EN 13158:2000, często określana również jako BETA 2000. Organizacja BETA określa 3 poziomy bezpieczeństwa kamizelek ochronnych:

• poziom 1 - oznaczony kolorem czarnym - najniższy poziom ochrony, tylko dla licencjonowanych dżokejów
• poziom 2 - oznaczony kolorem brązowym - średni poziom ochrony, do stosowania w sytuacjach niskiego ryzyka
• poziom 3 - oznaczony kolorem fioletowym - normalny poziom ochrony, dopuszczony w sporcie jeździeckim
  

  

Również kamizelka, aby spełniała określone wymogi norm, musi być dobrze dopasowana. Producenci podają sposoby dopasowania kamizelek i sposób pomiaru ciała, aby dopasowywać odpowiedni rozmiar.

Czyszczenie konia jest niezbędną codzienną czynnością, zwłaszcza przed i po każdej jeździe.

Potrzebne będą:

-szczotki włosiana i plastikowa

-zgrzebło najlepiej gumowe

-kopystka

Przywiąż konia za pomocą uwiązu do koniowiązu lub kółka w ścianie, aby zapobiec jego kręceniu się. Lepiej nie czyścić konia w boksie, ponieważ brud i kurz będzie opadać na słomę, którą koń lubi podjadać w nocy.

Czyszczenie zacznij od usunięcia z końskiej sierści grubszych zaklejek i nieczystości. W tym celu użyj szczotki plastikowej lub gumowego zgrzebła (metalowe zgrzebło służy tylko do czyszczenia szczotki, nigdy konia). Równie dobrze spisuje się szczotka ryżowa z dłuższym włosiem - tzw. zmiotka. Pamiętaj, aby działać z wyczuciem w przypadku koni o delikatnej skórze Niektóre konie kręceniem się okazują, że Twoje zabiegi sprawiają im przykrość. Tobie łaskotki także nie sprawiają przyjemności.

Stań z lewej strony konia, weź w lewą dłoń szczotkę włosianą, a w drugą dłoń zgrzebło do czyszczenia szczotki. Szczotkowanie zaczynaj od najwyższych partii końskiego ciała, ku niższym, najpierw czyści się jedną stronę konia (po drugiej stronie konia szczotkę trzymamy w prawej ręce, a zgrzebło w lewej), potem drugą. Po kolei głowa, szyja, grzbiet, zad, brzuch, nogi. Dobrze sprawdza się jeden ruch szczotką pod włos i dwa z włosem (ewentualnie z włosem - pod włos - z włosem), następnie przesuwasz szczotką po zgrzeble, aby usunąć z niej kurz. Co jakiś czas oczyść zgrzebło z pyłu uderzając nim o podłogę stajni lub beton. Szczególnie dokładnie wyczyść partie ciała, na których spoczywa siodło i popręg. Zapobiegnie to obtarciu konia podczas jazdy. Do czyszczenia głowy lepiej użyć delikatniejszej szczotki (miękkie włosie), należy uważać na oczy, okolicę uszu i chrap.

Grzywę można wyszczotkować grzebieniem o szerokich zębach lub szczotką ryżową, a ogon najlepiej przeczesać palcami usuwając resztki słomy i siana, uważając aby nie wyrywać włosów ponieważ rosną one bardzo powoli.

Kopyta czyści się kopystką (inaczej zwaną kopytnikiem). Stajesz z boku konia twarzą do zadu. Przesuwając dłonią wzdłuż nogi konia należy powiedzieć stanowczo „noga” i chwycić ją na wysokości pęciny. Jeśli koń nie podnosi nogi możesz naprzeć barkiem na jego bok, to przeważnie pomaga. Po podniesieniu nogi, kopyto dokładnie wyczyść od spodu kopystką wzdłuż strzałki pamiętając o linii środkowej.

Po jeździe dobrze jest rozetrzeć spocone partie końskiego ciała wiechciem słomy, a po przeschnięciu rozczesać plastikową szczotką. Pamiętaj o każdorazowym sprawdzeniu kopyt. Usuń wszelkie zanieczyszczenia, pozostawiony kamyk czy szyszka mogą spowodować podbicie.

Doskonałą metodą utrzymania końskiej sierści w dobrej kondycji jest pozwalanie koniowi na tarzanie się w piasku i błocie.

Pamiętaj także, że czyszczenie konia pozwala nawiązać Ci z nim kontakt. Dla Ciebie to może być świetna forma rozgrzewki, a dla niego miłego masażu.