Poradnik dla miłośników koni

Jeśli chcesz zacząć karierę sportowca, powinieneś zacząć od wypełnienia koniecznych formalności.

1. Rejestracja w klubie - wiąże się to z opłacaniem składek (miesięcznie, kwartalnie lub rocznie).Władze klubu same ustalają cykl wpłat, opłaty takie są całkowicie uzasadnione, ponieważ kluby muszą wykupić licencję. Jednak jeśli po jakimś czasie będziesz chciał zmienić barwy klubu, to będziesz potrzebował zgody władz klubu. Jeśli jej nie dostaniesz to obejmie Cię kara i przez rok nie będziesz mógł brać udziału w zawodach. Przeważnie jednak władze klubu nie robią problemów, jeśli zgłosisz chęć odejścia. Osoby niezrzeszone ponoszą wyższe koszty rejestracji w PZJ (Polskim Związku Jeździeckim).

2. Od 1 stycznia 2007 r do startów w zawodach niezbędne jest posiadanie brązowej odznaki. Wyjątek stanowią zawody towarzyskie, w których może startować każdy.

3. Zgłoszenie konia w WZJ (Wojewódzkim Związku Jeździeckim). Musisz wypełnić kartę rejestracyjną i uiścić stosowną opłatę. Do rejestracji konia niezbędny jest paszport hodowlany.

4. Zarejestrowanie siebie jako zawodnika, tak jak w przypadku konia dostaniesz kartę rejestracyjną z zaznaczonymi dyscyplinami, w których będziesz startować. Na karcie tej po wypełnieniu norm licencyjnych WZJ/PZJ będzie potwierdzał zrobienie licencji zawodniczej. Rejestracji takiej powinien dokonać klub, w barwach którego się startuje, chyba że zawodnik jest niezrzeszony.

5. Zanim wystartujesz w zawodach, będziesz jeszcze musiał zrobić badania lekarskie u lekarza sportowego, który potwierdzi Twoją zdolność do startów. Badania robi się co 6 miesięcy

Dokładne przepisy oraz druki obowiązujące podczas rejestracji konia i zawodnika w PZJ znajdują się na stronie http://www.pzj.pl/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=190

Półparada jest w zasadzie kwintesencją jeździectwa klasycznego. Wszelkie zmiany chodów, najazdy na przeszkody, elementy ujeżdżenia podstawowego i wyższego poprzedzane są półparadą. Często jednak półparada jest traktowana, jako coś enigmatycznego, coś co rzadko jest wyjaśniane w początkowym okresie nauki jazdy konnej, a później instruktorzy i trenerzy przyjmują za pewnik umiejętność wykonania półparady. Rzadko spotkałem się, obserwując treningi prowadzone przez różnych trenerów, z używaniem nazwy półparada. Często sprowadza się to do dźwięków “prrt prrt”, czy też innego mało precyzyjnego określenia. Jeszcze bardziej tajemnicze jest to określenie dla wielu jeźdźców rekreacyjnych, których instruktorzy nieczęsto uczą wykonywania półparady i jej stosowania.

Czym jest półparada i jak ją wykonać?

Półparada jest przygotowaniem konia do wykonania określonego zadania, to tak jakby powiedzieć koniowi “uwaga”. Półparadę wykonuje się działając popędzająco łydkami oraz dosiadem przy naprzemiennym przytrzymaniu i odpuszczeniu wodzy. Półparada jest krótkim działaniem łydek i dosiadu oraz ułamek sekundy później przytrzymującej wodzy, po czym wodza natychmiast ustępuje przy najmniejszej reakcji konia. W razie potrzeby stosuje się serie krótkich półparad, które wykonuje się w rytm ruchu konia. Pólparada trwa krótko - ułamek sekundy, jeśli nie uzyskujemy pożądanego efektu, to ją ponawiamy.

Aktywne działanie łydek i dosiadu nadaje koniowi impuls i pozwala mu wejść mocniej na wodze. Nie wolno działać wodzami zbyt mocno i do tyłu, gdyż blokuje to podstawienie zadu, co jest celem półparady. Półparadę na łuku stosuje się jednostronnie zewnętrzną wodzą, lecz należy pamiętać o zginającym działaniu łydek i dosiadu.

Półparadę stosuje się przed każdym zadaniem, zarówno przed przejściem z chodu niższego do wyższego, jak i odwrotnie, przed zakrętem, zwrotami, chodami bocznymi itp. Półparadę stosuje się nie tylko w pełnym dosiadzie, ale również w półsiadzie. W półsiadzie jeździec wykonując półparadę nie siada w siodło, lecz prostuje nieco plecy przesuwając środek ciężkości do tyłu przy jednoczesnym popędzającym działaniu łydek i wstrzymująco-ustępującym działaniu wodzy.

Pełna parada

Seria półparad prowadzi do parady, czyli zatrzymania. Pomoce do zatrzymania są takie same, jak do półparady, lecz zatrzymanie uzyskuje się przez zamknięcie ręki na moment, w którym ma nastąpić zatrzymanie. Gdy koń zatrzyma się, należy rękę nieco otworzyć, by nie “odbił się od wędzidła” i nie cofnął, czy odstawił tylnej nogi.

Często jeźdźcy początkujący mają kłopoty z zagalopowaniem. Problemem na ogół jest nieumiejętność zastosowania półparady przed zagalopowaniem, co kończy się często wpędzaniem konia w galop. Warto zatem zgłębić tajniki wykonywania półparady, co również będzie pomocne w innych elementach jazdy konnej. Błędem jest próba wykonania przygotowania do wykonania przez konia jakiegoś zadania jedynie za pomocą wstrzymującej wodzy. Koń w takim przypadku nie tylko nie zyskuje impulsu, ale również nie otrzymuje sygnału do zwiększenia uwagi na następne pomoce jeźdźca.

Często mylone są ze sobą terminy eliminacja i dyskwalifikacja. Poniżej zacytuję definicje tych terminów podawane przez Polski Związek Jeździecki.

Dyskwalifikacja jest to wyłączenie zawodnika i konia (koni) z konkursu (próby) lub zawodów wskutek przekroczenia określonych przepisów. Dyskwalifikacja może pociągnąć za sobą dodatkowe kary określone przepisami.

Eliminacja jest to wyłączenie zawodnika i konia z konkursu (próby) wskutek popełnienia określonych błędów.

Jak widać zawodnik, który w czasie konkursu skoków miał 2 odmowy, zostaje wyeliminowany. Podobnie w ujeżdżeniu trzecia pomyłka na czworoboku powoduje eliminację zawodnika z konkursu. W tych przypadkach zawodnicy popełnili określone w przepisach błędy, które skutkują eliminacją. Za eliminacją nie idą żadne inne kary, gdyż eliminacja nie jest karą, lecz wynikiem zawodnika. Wyeliminować można również konia z powodów zdrowotnych (kulawizna).

Z drugiej strony, jeśli zawodnik na przykład brutalnie obchodzi się z koniem w czasie konkursu, to Komisja Sędziowska może i powinna ukarać go dyskwalifikacją. W gestii Komisji jest to, czy nałoży dyskwalifikację na dany konkurs czy też na całe zawody. Dalej za dyskwalifikacją mogą iść inne kary nakładane przez WZJ lub PZJ w zależności od powagi naruszenia przepisów. Mogą to być kary finansowe lub dalsze kary dyskwalifikacji. Od nałożonej kary można się odwoływać do organów odwoławczych.

Warto przytoczyć jeden z zapisów Przepisów Ogólnych PZJ: “Zawodnik, u którego stwierdzono występowanie substancji niedozwolonych lub ich używanie, podlega automatycznej dyskwalifikacji z zawodów. Wyniki zawodów są korygowane. Listę środków niedozwolonych publikują odpowiednie władze sportowe.” i dalej “Zawodnik, który podaje, nakazuje podawać lub godzi sie na podawanie koniom środków farmakologicznych, uznanych przez PZJ za niedozwolone, podlega karze dyskwalifikacji czasowej na okres zawodów, a sprawa jest kierowana do rozpatrzenia przez komisję prawa i dyscypliny Związku.“

Dziś dwie gry dla dzieci.

1. Ubierz konika

2. Konik detektyw - po angielsku, ale dla dzieci

Cavaletti wprowadził do szkolenia koni Włoch Federico Caprilli, który na przełomie XIX i XX wieku zrewolucjonizował styl skoku i szkolenie jeźdźca i konia skokowego. Są różne typy cavaletti, inaczej zwanych kozłami (koziołkami). Najlepsze moim zdaniem są takie, które można ustawiać na trzech różnych wysokościach od 15-20 cm, przez 25-30 cm do 50 cm w najwyższym położeniu. Cavaletti powinny być zbudowane z krzyżaka z dość grubych kantówek oraz drąga o grubości 15-20 cm. Powinny być stabilne i na tyle mocne, żeby nie złamały się przy uderzeniu. Dobrze jest je zrobić w taki sposób, żeby można było postawić stabilnie jeden na drugim.

Cavaletti używane są w pracy w stępie, kłusie i galopie. W pracy w stępie odległości między nimi powinny wynosić 80-100 cm, w kłusie 130-150 cm, a w galopie 3-3,5 m. W pracy z młodym koniem w stępie i kłusie na początku kładziemy cavaletti w najniższej pozycji, dokładając stopniowo od 1 do 6 koziołków. Gdy koń przechodzi w rozluźnieniu i spokojnie możemy je podnieść do pozycji środkowej (25-30 cm).

Różne typy cavaletti. W pozycji A wysokość 50cm, B - 15-20 cm, C - 25-30 cm

W pracy w galopie stosujemy kozły na wysokości 50 cm ustawione w odlegałości 3,5 m. Przy pracy w galopie również stopniowo dostawiamy kolejne cavaletti od 1 do maksymalnie 6. Konie na większej ilości koziołków często zachowują się niespokojnie, usztywniają.

Praca na cavaletti może być prowadzona zarówno bez jeźdźca (w korytarzu), na lonży (koziołki należy wtedy układać na przedłużeniu promienia koła, będą się zwężały ku środkowi, a rozchodziły na zewnątrz) oraz pod jeźdźcem. W kłusie jeździec może na cavaletti jechać kłusem anglezowanym, półsiadem oraz pełnym siadem. Na młodym koniu najlepiej pokonywać kozły w kłusie anglezowanym lub półsiadem. Również dla słabszych jeźdźców polecam anglezowanie lub półsiad.

W zależności od doświadczenia konia można zmniejszać lub zwiększać odległości między kozłami, co pozwoli na urozmaicone ćwiczenia prowadzące do polepszenia kłusa zebranego, pośredniego czy też wyciągniętego. Ponieważ praca na kozłach wymaga od konia dużego zaangażowania wielu partii mięśni, nie należy przekraczać 20 minut pracy na cavaletti.