Dziś wpis gościnny Marii Soroko (www.eqma.pl
Wstęp:
Termowizja to dynamicznie rozwijającą się dziedzina nauki, mającą wiele zastosowań praktycznych. Obecnie znalazła ona szerokie zastosowanie w metodach diagnostyczno-obserwacyjnych dla wojska, w przemyśle, energetyce, budownictwie w medycynie ludzkiej i weterynaryjnej.
Co to jest termowizja:
Termowizja jest to bezinwazyjna metoda diagnostyczna, funkcjonująca na zasadzie rejestracji rozkładu temperatur z badanej powierzchni ciała. Jest to metoda pomiaru ciała promieniującego w podczerwieni i zapisywaniu tego obrazu w postaci kolorowej mapy rozkładu temperatur.
Aby zrozumieć zasady funkcjonowania tej metody diagnostycznej, należy powrócić do podstawowych źródeł dotyczących termoregulacji zwierząt. Konie jak i inne ssaki należą do przedstawicieli zwierząt stałocieplnych, które mają zdolność do utrzymania stałej temperatury ciała niezależnie od warunków zewnętrznych otoczenia. Za utrzymanie stałej temperatury ciała odpowiedzialny jest układ termoregulacji, który składa się z między innymi z termoreceptorów i ośrodka termoregulacji.
Konie i inne przedstawiciele ssaków maja zdolność do wymiany ciepła pomiędzy otaczającym je środowiskiem na cztery sposoby: kondukcja, konwekcja, ewaporacja oraz promieniowanie. Promieniowanie inaczej radiacja - jest to proces przenoszenia energii poprzez fale elektromagnetyczne. Utrata ciepła na drodze promieniowania ma miejsce wtedy gdy istnieje różnica temperatur między temperaturą skóry konia a otoczeniem. To właśnie promieniowanie jest wykorzystywane w technice termowizji.
Podstawy fizyczne:
Promieniowanie powstaje w wyniku ruchu elektronów i rozchodzi się z danej powierzchni ciała jako fala elektromagnetyczna, które niesie ze sobą określoną energię. Miarą tej energii jest temperatura, dlatego też promieniowanie jest nośnikiem informacji o badanej temperaturze ciała.
Kamera termowizyjna:
Tworzenie obrazu termowizyjnego przez kamerę termowizyjną obejmuje pomiar i wizualizację promieniowania podczerwonego badanego ciała. Kamera umożliwia cyfrową rejestrację rozkładu temperatur, które jest następnie interpretowane graficznie. Każdej wartości temperatur przypisywana jest inna barwa, dzięki czemu w wizjerze kamery powstaje termalny obraz czyli termogram..
Badania termowizyjne:
Rozkład temperatur badanej powierzchni ciała jest zależne od
- anatomicznego umiejscowienia badanego obszaru ciała
- ukrwienia: rozkładu tętnic, żył
- charakteru lokalnego przepływu krwi
- natężenia przemian metabolicznych, w tkankach , które znajdują się pod powierzchnią skóry
- stanu fizjologicznego: tkanek, narządów
Chora tkanka w podczerwieni
Zmiany temperatur tkanek wewnętrznych stanowią jeden z najwcześniejszych objawów procesów patologicznych zachodzących w organizmie. Wszelkie zmiany chorobowe powodują zmianę strumienia ciepła wytwarzanego przez uszkodzoną tkankę. Wpływa to na wysokość temperatury zarówno tkanki , jak i tkanek otaczających, oraz powierzchni skóry, której temperatura jest mierzona przez kamerę.
Metoda termowizyjna, którą cechuje wysoka czułość, umożliwia określenie zmian temperaturowych zanim staną się klinicznie jawne. Główną zaletą termowizji jest możliwość wykrycia stanu zapalnego do dwóch tygodni przed ukazaniem stanu klinicznego ( Turner 1991) Interpretację termogramu chorej tkanki dokonuje się porównując ze sobą symetryczne obszary ciała.
Trudności w interpretacji zdjęć:
W praktyce, trudno jest zinterpretować zdjęcia bez przeprowadzenia wywiadu z opiekunem konia. Jedynie odwołanie się do symetrycznej struktury jest może być mylące ze wglądu na występujący uraz w porównywanych obszarach ciała. Dodatkową trudność sprawia - mała precyzyjność diagnostyki, gdyż różne schorzenia mogą mieć podobne obrazy termalne. Dodatkowo nie każda asymetria rozkładu temperatur definiuje patologiczny stan (Kold i Chappell, 1998)
Praktyka:
Termowizja w diagnostyce koni jest często wykorzystana do badań kończyn i kręgosłupa u koni sportowych, które często ulegają kontuzjom i wymagają szybkiej diagnostyki. Uwzględniając wstępny wywiad lekarski, oraz obserwacje opiekuna konia termowizja pozwala na szybkie bezdotykowe zlokalizowanie miejsc, które odbiegają od normy. Może również służyć jako uzupełnienie dla innych metod diagnostycznych takich jak ultrasonografia, tomografia, rezonans magnetyczny.
Termowizja znalazła zastosowanie w diagnozie między innymi: stanów zapalnych / ścięgien wiązadeł w kończynach dolnych, zapalenia kopyt, zapalenia stawów, uszkodzenia nerwów i dopasowania siodeł
Przygotowanie konia do badania termowizyjnego
Kamera może rejestrować wartości badanej powierzchni temperatury ciała oraz szybkość jej zmian, z dokładnością 0,1°C. Może to stanowić bardzo cenną informację diagnostyczną, pod warunkiem, że badanie zostało przeprowadzone z zachowaniem kilku podstawowych zasad.
- Sierść konia powinna być : czysta, sucha, bez zalepek,
- Badanie powinny być przeprowadzone w temperaturze dodatniej (najlepiej około 15-22)
- Stanowisko badania winno być bez przeciągu i bez nasłonecznia
- Koń powinien być w spoczynku
- Opiekun koni powinien dostarczać informacji o przeszłych kontuzjach, urazach, chorobach, aktualnym sposobie trenowania konia, informacja o stosowaniu aktualnych środkach medycznych. jak koń zachowuje się podczas treningu.
W Polsce Termowizja ma szansę rozwinięcia się nie tylko w weterynarii ale również i w codziennej praktyce osób pracujących i opiekujących się końmi. Zlokalizowanie patologicznych, podejrzanych miejsc może w łatwy sposób ochronić konia przed kulawizną lub przez stanem zapalnym kręgosłupa.
PRZYKŁADY ZDJĘĆ TERMOWIZYJNYCH:
Zdjęcie numer 1 Zdrowe kończyny piersiowe od strony grzbietowej:
Zdjęcie numer 2 Ropne zapalenie kopyta w lewej kończynie miednicznej
Literatura:
Turner T.A. (1991) Thermography as an aid to the clinical lameness evaluation. Veterinary Clinical of North America: Equine Practice, 7(2), 311-338
Kold, S.E. i Chappell, K.A. 1998. Use of computerized thermographic image analysis (CTIA) in equine orthopedics: review and presentation of clinical cases. Equine Veterinary Education, 10(4), 198-204.
Maria Soroko
marysiasoroko@tlen.pl 507 495 109
To jest skrót artykułu, który w pełnej wersji można ściągnąć w formacie MS Word lub PDF
Polecamy
