Chcesz zdawać na brązową odznakę? Wyślij nam swój e-mail, a dostaniesz e-book ze wszystkimi potrzebnymi informacjami - pytania, odpowiedzi, czworobok, parkur!
Dziś obiecany wpis o sposobach przypinania lonży do wędzidła. Na początek przedstawię sposoby, których nie należy stosować i w skrócie uzasadnię, dlaczego nie tak.Lonża przypięta przez potylicę do zewnętrznego kółka wędzidła - lonża przewleczona przez wewnętrzne kółko wędzidłowe przechodzi przez potylicę i przypięta jest do zewnętrznego kółka. Nabranie lonży powoduje podciąganie kątów pyska konia do góry, a koń podnosi głowę lub ucieka w dół przed naciskiem wędzidła. Chowa się. Powoduje to też skrzywienie konia w potylicy. Tego rodzaju przypięcie nie pozwoli na rozluźnienie konia i przyjęcie kontaktu. Nie stosować!
Lonża przypięta do zewnętrznego kółka wędzidła i przewleczona przez wewnętrzne - powoduje złamanie wędzidła w pysku i nacisk na podniebienie (zwłaszcza przy wędzidle pojedynczo łamanym). Nie dość że bolesna, to jeszcze nie przyniesie efektów w szkoleniu konia. Nie stosować!
Mostek (łącznik) - przypinany do obu kółek wędzidłowych posiada pierścień na środku do przypięcia lonży. Często widywany w czasie lonżowania, łamie wędzidło, które działa jak dziadek do orzechów. Nie dość, że wbija się w podniebienie, to jeszcze zgniata dziąsła i wargi konia. NIE STOSOWAĆ!!
Powyższe metody są niestety często spotykane w polskich (i nie tylko) stajniach. Poniżej podaję sposoby przypięcia lonży, które moim zdaniem są najlepsze.
Lonża przypięta do wewnętrznego kółka wędzidłowego - jeśli używamy wodzy pomocniczych przypinamy lonżę poniżej i nie ma potrzeby stosowania dodatkowych zabezpieczeń przed przeciągnięciem wędzidła w pysku (zwłaszcza przy wypinaczach). Jeśli nie stosujemy wypinaczy, to warto na wędzidło założyć gumy (ślinianki) lub zastosować wędzidło z wąsami. Ten sposób przypięcia lonży umożliwia miękki kontakt ręki z pyskiem i nadaje się do pracy z prawie wszystkimi końmi. POLECAM!
Lonża przechodząca przez wewnętrzne kółko wędzidłowe i przypięta do pasa do lonżowania - wymaga delikatnego działania ręki, gdyż silniejsze działanie może spowodować skrzywienie w potylicy, uciekanie na zewnątrz (łopatką lub zadem). Stosować ostrożnie.
Lonża przypięta do wewnętrznego kółka wędzidłowego i do nachrapnika - dobry sposób przy lonżowaniu młodych koni (ale na zamkniętym lonżowniku) lub koni o bardzo delikatnym pysku. Przypięcie dodatkowo do nachrapnika hanowerskiego chroni pysk konia. POLECAM! (Przy nachrapniku angielskim, który leży wyżej niż hanowerski wędzidło podciągane jest do góry).
A jakie Wy stosujecie sposoby przypięcia lonży i dlaczego takie?
Do lonżowania koni należy mieć koło o średnicy minimum 12 metrów. Może to być zarówno otwarty plac, jak i ograniczony lonżownik. Lonżowanie młodych koni zdecydowanie najlepiej prowadzić na lonżowniku, czyli ogrodzonym kole o średnicy 12-16 metrów. W krytej ujeżdżalni ze względów bezpieczeństwa nie należy łączyć jazdy konnej i lonżowania, chyba że wygrodzimy miejsce do lonżowania, aby nie jeźdźcy i lonżujący nie przeszkadzali sobie nawzajem.
Ślad na lonżowniku należy regularnie grabić, żeby nie wyrobił się głęboki rowek, a podłoże najlepiej, jeśli będzie się wznosiło na zewnątrz lonżownika.
Wyposażenie lonżującego
Rękawiczki, które ochronią dłonie przy nagłych szarpnięciach konia. Jeśli lonżujemy w butach do jazdy, to koniecznie trzeba zdjąć ostrogi, żeby uniknąć zahaczenia się lonży lub potknięcia.
Lonża - linka (taśma) o długości 7-8 m z pętlą na końcu. Na drugim końcu lonży jest karabińczyk lub zapięcie.
Bat do lonżowania - biczysko bata powinno mieć minimum 2 metry długości, a rzemień około 3 metrów, aby lonżujący w każdej chwili mógł końcówką bata dosięgnąć konia. Często widać lonżujących z batami do powożenia, a te są za krótkie i nie umożliwiają subtelnego działania za pomocą ręki - trzeba często robić krok lub dwa w kierunku konia, aby go dosięgnąć.
Wyposażenie konia
Ogłowie wędzidłowe - najczęściej stosowane w lonżowaniu koni. Wodze do lonżowania na ogół się odpina, żeby nie przeszkadzały. Można też je zwinąć i podpiąć do paska podgardlanego lub końcówkę wodzy przypinamy do pasa lub siodła.
Pas do lonżowania - zapinamy bezpośrednio na grzbiecie (w przeciwieństwie do laufgurtu nakładanego na siodło). Po obu stronach pasa umieszczone są pierścienie do zapinania wypinaczy i innych wodzy pomocniczych.
Jeśli nie posiadamy pasów, to możemy użyć siodła, a wypinacze można zapiąc do popręgu. Jest to o tyle niewygodne, że trudno jest ustalić wysokość podpięcia. Przy używaniu siodła strzemiona należy wypiąć lub zabezpieczyć przed opadaniem.
Kawecan - specjalny kantar zakładany na ogłowie. Na pasku nosowym znajduje się kilka pierścieni do przypięcia lonży. Na ogół lonżę przypina się do środkowego pierścienia.
Ochraniacze, bandaże, strychulce - koniecznie należy zakładać na przednie i tylne nogi.
Wodze pomocnicze
Wypinacze - paski o długości około 1.5 metra z możliwością regulacji. Na jednym końcu jest zapięcie do kółka wędzidłowego, a na drugim sprzączka do przymocowania wypinacza do pasa lub popręgu. Nie należy używać do pracy z koniem wypinaczy z gumowymi pierścieniami, które powodują napieranie konia na wędzidło.
Wypinacze podwójne - długości ok. 2.5 metra. Dolną część przypina się do pasa na wysokości guza barkowego, dalej przez pierścień wędzidła i górną część przypina się na pasie wyżej.
Wypinacz trójkątny - podobnie, jak wypinacz podwójny przypina się do boków, ale poprzez wędzidło drugi koniec przypina się między przednimi nogami do popręgu.
Chambon - pojedynczy wypinacz przypięty między przednimi nogami do popręgu, drugim końcem do linki, która przechodzi przez kółka części potylicznej do wędzidła.
Gogue - podobnie zbudowany, jak chambon, ale linka nie jest przypięta do wędzidła, lecz przewleczona przez kółka wędzidłowe i przypięta do końcówki wypinacza.
“Chambon i gogue to wodze pomocnicze, które powinny być używane tylko w pojedynczych przypadkach a i to okresowo przez doświadczonego lonżującego”
W następnej części opiszę sposoby przypinania lonży do wędzidła.
W niedzielę zakończyła się Ogólnopolska Olimpiada Młodzieży Drzonków 2010. Przedstawiamy wyniki końcowe dyscypliny WKKW oraz galerie zdjęć z krosu i skoków.
Jak dopasować siodło do konia? Często zadawane pytanie, na które odpowiedzi znają na ogół tylko specjaliści od siodeł. Często mamy do czynienia z końmi obtartymi, z obitymi kłębami, z końmi, które sztywnieją pod siodłem i zmieniają się w zwierzaka, który nie przypomina tego z boksu czy pastwiska. Nowoczesna technika może nam pomóc dopasować siodło tak, aby było odpowiednie dla naszego konia.
Zapraszam do lektury pierwszej części artykułu autorstwa Marii Soroko www.eqma.pl na temat dopasowania siodeł przy użyciu kamery termowizyjnej. Serdecznie polecam.
Termowizja to dynamicznie rozwijającą się dziedzina nauki, mającą wiele zastosowań praktycznych. Obecnie znalazła ona szerokie zastosowanie w metodach diagnostyczno-obserwacyjnych dla wojska, w przemyśle, energetyce, budownictwie w medycynie ludzkiej i weterynaryjnej.
Co to jest termowizja:
Termowizjajest to bezinwazyjna metoda diagnostyczna, funkcjonująca na zasadzie rejestracji rozkładu temperatur z badanej powierzchni ciała. Jest to metoda pomiaru ciała promieniującego w podczerwieni i zapisywaniu tego obrazu w postaci kolorowej mapy rozkładu temperatur.
Aby zrozumieć zasady funkcjonowania tej metody diagnostycznej, należy powrócić do podstawowych źródeł dotyczących termoregulacji zwierząt. Konie jak i inne ssaki należą do przedstawicieli zwierząt stałocieplnych, które mają zdolność do utrzymania stałej temperatury ciała niezależnie od warunków zewnętrznych otoczenia. Za utrzymanie stałej temperatury ciała odpowiedzialny jest układ termoregulacji, który składa się z między innymi z termoreceptorów i ośrodka termoregulacji.
Konie i inne przedstawiciele ssaków maja zdolność do wymiany ciepła pomiędzy otaczającym je środowiskiem na cztery sposoby: kondukcja, konwekcja, ewaporacja oraz promieniowanie. Promieniowanie inaczej radiacja - jest to proces przenoszenia energii poprzez fale elektromagnetyczne. Utrata ciepła na drodze promieniowania ma miejsce wtedy gdy istnieje różnica temperatur między temperaturą skóry konia a otoczeniem. To właśnie promieniowanie jest wykorzystywane w technice termowizji.
Podstawy fizyczne:
Promieniowanie powstaje w wyniku ruchu elektronów i rozchodzi się z danej powierzchni ciała jako fala elektromagnetyczna, które niesie ze sobą określoną energię. Miarą tej energii jest temperatura, dlatego też promieniowanie jest nośnikiem informacji o badanej temperaturze ciała.
Kamera termowizyjna:
Tworzenie obrazu termowizyjnego przez kamerę termowizyjną obejmuje pomiar i wizualizację promieniowania podczerwonego badanego ciała. Kamera umożliwia cyfrową rejestrację rozkładu temperatur, które jest następnie interpretowane graficznie. Każdej wartości temperatur przypisywana jest inna barwa, dzięki czemu w wizjerze kamery powstaje termalny obraz czyli termogram..
Badania termowizyjne:
Rozkład temperatur badanej powierzchni ciała jest zależne od
anatomicznego umiejscowienia badanego obszaru ciała
ukrwienia: rozkładu tętnic, żył
charakteru lokalnego przepływu krwi
natężenia przemian metabolicznych, w tkankach , które znajdują się pod powierzchnią skóry
stanu fizjologicznego: tkanek, narządów
Chora tkanka w podczerwieni
Zmiany temperatur tkanek wewnętrznych stanowią jeden z najwcześniejszych objawów procesów patologicznych zachodzących w organizmie. Wszelkie zmiany chorobowe powodują zmianę strumienia ciepła wytwarzanego przez uszkodzoną tkankę. Wpływa to na wysokość temperatury zarówno tkanki , jak i tkanek otaczających, oraz powierzchni skóry, której temperatura jest mierzona przez kamerę.
Metoda termowizyjna, którą cechuje wysoka czułość, umożliwia określenie zmian temperaturowych zanim staną się klinicznie jawne. Główną zaletą termowizji jest możliwość wykrycia stanu zapalnego do dwóch tygodni przed ukazaniem stanu klinicznego ( Turner 1991) Interpretację termogramu chorej tkanki dokonuje się porównując ze sobą symetryczne obszary ciała.
Trudności w interpretacji zdjęć:
W praktyce, trudno jest zinterpretować zdjęcia bez przeprowadzenia wywiadu z opiekunem konia. Jedynie odwołanie się do symetrycznej struktury jest może być mylące ze wglądu na występujący uraz w porównywanych obszarach ciała. Dodatkową trudność sprawia - mała precyzyjność diagnostyki, gdyż różne schorzenia mogą mieć podobne obrazy termalne. Dodatkowo nie każda asymetria rozkładu temperatur definiuje patologiczny stan (Kold i Chappell, 1998)
Praktyka:
Termowizja w diagnostyce koni jest często wykorzystana do badań kończyn i kręgosłupa u koni sportowych, które często ulegają kontuzjom i wymagają szybkiej diagnostyki. Uwzględniając wstępny wywiad lekarski, oraz obserwacje opiekuna konia termowizja pozwala na szybkie bezdotykowe zlokalizowanie miejsc, które odbiegają od normy. Może również służyć jako uzupełnienie dla innych metod diagnostycznych takich jak ultrasonografia, tomografia, rezonans magnetyczny.
Termowizja znalazła zastosowanie w diagnozie między innymi: stanów zapalnych / ścięgien wiązadeł w kończynach dolnych, zapalenia kopyt, zapalenia stawów, uszkodzenia nerwów i dopasowania siodeł
Przygotowanie konia do badania termowizyjnego
Kamera może rejestrować wartości badanej powierzchni temperatury ciała oraz szybkość jej zmian, z dokładnością 0,1°C. Może to stanowić bardzo cenną informację diagnostyczną, pod warunkiem, że badanie zostało przeprowadzone z zachowaniem kilku podstawowych zasad.
Sierść konia powinna być : czysta, sucha, bez zalepek,
Badanie powinny być przeprowadzone w temperaturze dodatniej (najlepiej około 15-22)
Stanowisko badania winno być bez przeciągu i bez nasłonecznia
Koń powinien być w spoczynku
Opiekun koni powinien dostarczać informacji o przeszłych kontuzjach, urazach, chorobach, aktualnym sposobie trenowania konia, informacja o stosowaniu aktualnych środkach medycznych. jak koń zachowuje się podczas treningu.
W Polsce Termowizja ma szansę rozwinięcia się nie tylko w weterynarii ale również i w codziennej praktyce osób pracujących i opiekujących się końmi. Zlokalizowanie patologicznych, podejrzanych miejsc może w łatwy sposób ochronić konia przed kulawizną lub przez stanem zapalnym kręgosłupa.
PRZYKŁADY ZDJĘĆ TERMOWIZYJNYCH:
Zdjęcie numer 1 Zdrowe kończyny piersiowe od strony grzbietowej:
Zdjęcie numer 2 Ropne zapalenie kopyta w lewej kończynie miednicznej
Literatura:
Turner T.A. (1991) Thermography as an aid to the clinical lameness evaluation.Veterinary Clinical of North America: Equine Practice, 7(2), 311-338
Kold, S.E. i Chappell, K.A. 1998. Use of computerized thermographic image analysis (CTIA) in equine orthopedics: review and presentation of clinical cases. Equine Veterinary Education, 10(4), 198-204.
